SAHYADRI ViewPoint

 संधान व्हॅली संधान व्हॅली, सह्याद्री पर्वतरांगांमधील "द ग्रेट कॅनिय" जी एक दरी आणि दरी यांचे मिश्रण आहे. भारतातील अहमदनगर जिल्ह्यात प्रसिद्ध किल्ले रतनगड जवळ आहे . सांधण दरी निःसंशयपणे सावल्यांची दरी आहे. सांधण खोऱ्यात दोन दिवस कॅम्पिंग केले तर उत्तम. पहिल्या दिवशी तुम्ही साम्रद गावात किंवा सांधण व्हॅलीमध्ये पोहोचू शकता आणि तळ लावू शकता. पण गावात राहणे चांगले, सोय चांगली आहे. दुसऱ्या दिवशी तुम्ही तुमचा ट्रेक सुरू करू शकता आणि परत मुंबई/पुणे गाठू शकता. पायथ्याचे गाव म्हणजे साम्रद गाव. जर तुम्ही सकाळी ७-८ च्या सुमारास ट्रेकला सुरुवात केली तर तुम्ही संध्याकाळी ५-६ वाजता डेहेणे गावात पोहोचाल तेथून तुम्ही मुंबईला जाण्यासाठी आसनगाव लोकल स्टेशनवर पोहोचू शकता . ट्रेकसाठी अडचण पातळी मध्यम आहे. एक मोठा रॅपलिंग स्पॉट (अंदाजे 60 फूट) आहे ज्यासाठी तांत्रिक कौशल्याची आवश्यकता आहे आणि दोन लहान रॅपलिंग स्पॉट्स (20-25 फूट अंदाजे) ज्यासाठी दोरीची शिडी आवश्यक आहे.

धोडपगड:- धोडप हा महाराष्ट्रातील नाशिक जिल्ह्यातील एक किल्ला आहे. किल्ल्याची उंची:- १४५१ मी. / ४७५९ फूट               प्रकार:-  गिरीदुर्ग    चडायची श्रेणी :- मध्यम             ठिकाण:-  महाराष्ट्र,नाशिक धोडप हा नाशिक जिल्ह्यातील कळवण तालुक्यातील किल्ला आहे. नाशिक जिल्ह्याच्या मध्यभागातून जाणारी सह्याद्रीची पूर्वपश्चीम डोंगररांगा म्हणजे अजंठा-सातमाळ ही होय. अजंठा- सातमाळ रांग म्हणजे गिरीदुर्गाची साखळी आहे.या साखळी मधील सर्वात ऊंच आणि बलदंड किल्ला म्हणजे धोडप हा होय. शिवलिंगाच्या आकाराचा माथा असलेला धोडप या आकारा मुले दूरवरून स्पष्ट दिसून येतो. गडावरील हनुमान मंदिर:- इतिहास:- राघोबा दादा आणि पेशवे यांच्या मध्ये झालेल्या संघर्ष्यामध्ये  धोडप चे स्थान महत्वाचे आहे. येथेच त्यांची दिलजमाई झाली होती . छत्रपती शिवाजी महाराजांनी दुसऱ्या सुरत लुटी नंतर खजिना पाहण्यासाठी ह्या किल्याला भेट दिली होती. पुढे इ. स.१८१८ मध्ये हा किल्ला इंग्रज अधिकारी ब्रिग्ज याने मराठ्यांकडून जिंकून घेतला.   गडावरील काही अवशेष:...

सुधागड:- सुधागड (भोरपगड) हा महाराष्ट्रातील एक किल्ला आहे. हा किल्ला रायगड जिल्यातील पाली पासून ११ किमी आहे. हा किल्ला समुद्री सपाटी पासून ६२० मीटर (२०३० फूट) उंच आहे. किल्ल्या भोवतीचा संपूर्ण परिसर सुधागड वन्यजीव  अभयारण्य म्हणून घोषित करण्यात आला आहे. इतिहास:- या किल्ल्याची बांधणी इ.स.पूर्व दुसऱ्या शतकातील असल्याचं सांगितलं जातं. हा किल्ला १६५७  मध्ये मराठ्यांनी ताब्यात घेतला व त्याचे भोरपगड हे ना बदलून सुधागड असे ठेवले. हा एक मोठा किल्ला होता आणि सुधागड ही छत्रपती शिवाजी महाराजांनी आपल्या स्वराज्याची राजधानी मानली होती. त्यांनी पाहणी केली परंतु मध्यवर्ती स्थानामुळे रायगड निवडला.1950 मध्ये संस्थानांच्या विलीनीकरणानंतर किल्ला संरक्षक कमी झाला. परिणामी, इंग्रजांच्या रोषातून सुटूनही किल्ला जीर्ण अवस्थेत आहे. गडावरील प्रवेद्वार:- भोराई देवी मंदीर:-

 वासोटा किल्ला, वासोटा ट्रेक   वासोटा हा साताऱ्यातील बामणोलीजवळील डोंगरी किल्ला आहे. या किल्ल्याची समुद्रसपाटीपासून उंची सुमारे 3842 फूट आहे. शिखरावर जाण्यात गुंतलेला ट्रेक एक रोमांचकारी अनुभव देतो कारण संपूर्ण मार्गादरम्यान कोणीही घनदाट जंगलातून चालत असेल.हा प्रत्येक ट्रेकर्सचा स्वप्नवत ट्रेक असतो कारण यातून दिसणारी सुंदर दृश्ये श्वास रोखून धरतात. वासोटा किल्ला (याला व्याघ्रगड (व्याघ्रगड) असेही म्हणतात ) हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील सातारा जिल्ह्यात आहे . DIFFICULTY LEVEL:Moderate Height: 3842 ft Time for trekking: 3 hours from the base. An amazing fort near Satara. Surrounded by the backwaters of Koyna, this is an amazing place to visit during the winters. इतिहास  पंत प्रतिनिधीची शिक्षिका ताई तेलीन हिने किल्ला पकडला तेव्हा त्याचा बचाव केला होता . वासोटा किल्ल्याचे श्रेय पन्हाळ्याचा कोल्हापूर शिलाहार प्रमुख भोज II (1178-1193) यांच्याकडे आहे . १६ व्या शतकात वासोटा नेहमीच मराठे, शिर्के आणि मोरे यांच्याकडे राहिला. शिवाजी महाराजांनी १६५५ मध्ये जावळी जिंकू...

कलावंतीण दुर्ग :- कलावंतीण हा दुर्ग महाराष्ट्रतील रायगड जिल्ह्यातील प्रबळगड किल्ल्याजवळ पश्चिम घाटात 2,250 फूट (686 मीटर) उंच आहे. याला केल्वे टिन, कलावंतीनीचा सुळका असे म्हणतात. कलावंतीण दुर्ग हा एक ट्रॅकिंगसाठी लोकप्रिय दुर्ग आहे.  इतिहास:- शिखरावर जाण्यासाठी पायऱ्या आहेत, परंतु संरचनेच्या इतिहासा बद्दल फारसे काही माहीत नाही. स्थानिक मार्गदर्शकांच्या मते,हे १५ व्या शतकात कलावंतीण नावाच्या राणीसाठी बांधले गेले होते. कलावंतीण दुर्ग म्हंटला तरी किल्ला नाही. कलावंतीण हे एक शिखर आहे ज्याचा उपयोग राज्यकर्त्यानी आसपासच्या भागावर लक्ष्य ठेवण्यासाठी केला होता. ट्रेकिंग:-   कलावंतीण दूर्गाच्या शिखरावर जाण्याचा ट्रेक हा पश्चिम घाटातील सर्वात अवघड मानला जातो. कर्जत तालुक्यातील ठाकुरवाडी गा खवातून ३ किमी पाय वाटेने शिखरावर पोहोचता येते . चढाईचे दोन मार्ग आहेत. लहान एक कलावंतीनी दुर्गाकडे, आणि एक प्रबळगड किल्ल्याकडे. कलावंतीण च्या माथ्यावर जान्यासाठी २ फूट उंचीच्या  खडकाच्या पायऱ्या आहेत.

राजमाची किल्ला:- राजमाची किल्ला हा सह्याद्रीच्या (पश्चिम घाट) पर्वतरांगेमधील अनेक   ऐतिहासिक किल्ल्यांपैकी एक आहे. यात श्रीवर्धन आणि मनरंजन या दोन दुहेरी किल्ल्यांचा समावेश आहे, दोन बालेकि ल्ल्यांच्या सभोवताली विस्तृत माची ( पठार) आहे.  बालेकि ल्ल्यांच्या  दक्षिणीकडील पायथ्याशी असलेल्या माचीवर सुमारे 60 घरांच छोटंसं गाव आहे. राजमाची किल्ला :- महादेव मंदिर :- वरती जाण्याचा मार्ग :- राजमाची हा एक सोपा ट्रॅक आहे.राजमाची ट्रेक दुचाकीस्वारांसाठी चांगला भाग आहे.कारण रस्ता चिखलाचा आणि ऑफ रायडिंगसाठी सर्वोत्तम आहे.वाटेमध्ये सुंदर धबधबे पण आहेत.

  हरिहर किल्ला:- हरिहर किल्ला जुने नाव हर्षगड हा नाशिक शहरा पासून 40 किलोमीटर अंतरावर आहे. नाशिक जिल्हातील घोटी पासून 40 किलोमीटर अंतरावर, हा किल्ला आहे. नाशिक जिल्ह्यातील हा एक महत्वाचा किल्ला असून,गोंडा घाटातून जाणारा व्यापारी मार्ग पाहण्यासाठी बांधण्यात आला होता. त्याच्या विलक्षण दगडी पायऱ्यांमुळे त्याला अनेक अभ्यागत येतात.                              हरिहर किल्ला निसर्गाच्या कुशीत पाऊसाळ्यात छोटीसी सुट्टी घालवू पाहणाऱ्यांना साठी आणि ट्रेकिंग करणाऱ्या ट्रेकर्स साठी एक मोठे आकर्षण आहे हा किल्ला.तिथली हिरवळ चित्तथरारक दृश्य अप्रतिम परिसर ट्रेकर्स साठी आयुष्यातील ताणतणाव दूर करण्याचा एक डोस म्हणून काम करतात. हरिहर किल्ला हा महाराष्ट्रातील सर्वातकृष्ट ठिकाणांपैकी पैकी एक म्हणून ओळखल जाते. हरिहर किल्ल्याच्या शिखरावरून निसर्गाच्या लांबलचक डोंगररांगा मधील आश्चर्यकारक सौंदर्य पहायला मिळते. हरिहर किल्लावरून नाशिक जवळील अनेक किल्ले तुम्ही पाहू शकता. इतिहास:- हरिहर किल्ला त्रंबकेश्वर पर्वत रांगेत मध्ये येतो.हा किल्...

                                   तोरणा तोरणा  किल्ला , ज्याला  प्रचंडगड  असेही म्हणतात , हा  भारताच्या  महाराष्ट्र  राज्यातील  पुणे  जिल्ह्यात स्थित एक मोठा किल्ला आहे  .  हे ऐतिहासिकदृष्ट्या महत्त्वपूर्ण आहे कारण छत्रपती शिवाजीं   महाराज  यांनी  १६४६ मध्ये वयाच्या १६ व्या वर्षी काबीज केलेला हा  पहिला किल्ला होता . या टेकडीची समुद्रसपाटीपासून 1,403 मीटर (4,603 फूट) उंची आहे, ज्यामुळे हा जिल्ह्यातील सर्वात उंच किल्ला आहे. हा किल्ला १३ व्या शतकात शिवपंथाने बांधला असे मानले जाते . मेंघाई देवी मंदिर, ज्याला तोरणाजी मंदिर असेही संबोधले जाते, ते किल्ल्याच्या प्रवेशद्वाराजवळ आहे. मलिक अहमद या बहामनी शासकाने 1470 च्या उत्तरार्धात अलाउद्दीन खिलजीच्या कारकिर्दीत हा किल्ला ताब्यात घेतला . १६४६ मध्ये, शिवाजी महाराज यांनी वयाच्या सोळाव्या वर्षी हा किल्ला ताब्यात घेतला , अशा प्रकारे तो मराठा साम्राज्याच्या किल्ल्यांपैकी एक बनलेल्या पहिल्या क...

हरिश्चंद्रगड:- हरिश्चंद्र किल्ला हा  भारतातील  अहमदनगर जिल्ह्यातील  एक  डोंगरी किल्ला  आहे  .  त्याचा इतिहास माळशेज घाट  , कोथळे गावाशी जोडलेला आहे  आणि आजूबाजूच्या प्रदेशाचे रक्षण आणि नियंत्रण करण्यात याने मोठी भूमिका बजावली आहे. किल्ला खूप प्राचीन आहे.  येथे मायक्रोलिथिक मनुष्याचे अवशेष सापडले आहेत.  मत्स्यपुराण, अग्निपुराण आणि स्कंदपुराण  यांसारख्या विविध पुराणांमध्ये (प्राचीन धर्मग्रंथ)  हरिश्चंद्रगडाचे अनेक संदर्भ आहेत.  त्याची उत्पत्ती 6व्या शतकात, कलाचुरी  राजघराण्याच्या काळात झाल्याचे म्हटले जाते  .  या काळात हा किल्ला बांधला गेला.  विविध लेणी बहुधा 11व्या शतकात कोरल्या गेल्या असतील.  या लेण्यांमध्ये भगवान विष्णूच्या मूर्ती आहेत.  तारामती आणि रोहिदास अशी नावं जरी या कड्यांची असली तरी त्यांचा अयोध्येशी संबंध नाही.  महान ऋषी  चांगदेव  (ज्यांनी  तत्वसार महाकाव्य निर्माण केले ), 14 व्या शतकात येथे ध्यान करीत असत.  लेणी याच काळातील आहेत.  किल्ल्यावरील विवि...

  लोहगड :- लोहगड  हा भारतातील  महाराष्ट्र  राज्यातील  अनेक  डोंगरी  किल्ल्यांपैकी  एक आहे .  हिल स्टेशन लोणावळ्याच्या  जवळ आणि  पुण्याच्या  वायव्येस 52 किमी (32 मैल) वसलेले  , लोहगड समुद्रसपाटीपासून 1,033 मीटर (3,389 फूट) उंचीवर आहे.  हा किल्ला शेजारच्या  विसापूर किल्ल्याशी  एका छोट्या रांगेने जोडलेला आहे.  हा किल्ला  बहुसंख्य काळ  लोहटमिया साम्राज्याच्या अखत्यारीत होता, 5 वर्षांचा अल्प कालावधी  मुघल साम्राज्याखाली  होता .                                                                                लोहगड  लोहगड किल्ला ची तटबंदी:- गणेश दरवाजा:-

  विसापूर ऊर्फ संबळगड हा भारताच्या महाराष्ट्र राज्यातील एक किल्ला आहे. मुबईहून पुण्याकडे जातांना लोणावळा सोडले की लोहगड-विसापूर ही जोडगोळी गिर्यारोहकांचे लक्ष वेधून घेत असते. मळवली रेल्वेस्थानकावर उतरल्यावर समोरच दिसतो तो म्हणजे लोहगड. मात्र डोंगरामागे लपलेला विसापूर किल्ला भाजे गावात गेल्यावरच नजरेस पडत विसापूर किल्लाचा इतिहास:- लोहगड-विसापूर तटबंदी ही अठराव्या शतकातील भारताच्या समृद्ध सांस्कृतिक वारशाची आणि स्थापत्य वैभवाची आठवण करून देणारी आहे. हा किल्ला मराठा साम्राज्याचे पहिले पेशवे बालाजी विश्वनाथन यांनी बांधला होता. पेशवा बालाजी विश्वनाथन यांच्या कारकिर्दीत 1713 CE ते 1720 CE दरम्यान बांधकाम सुरू झाले आणि पूर्ण झाले. तुलनेने अधिक प्रसिद्ध लोहगड किल्ला खूप नंतर बांधला गेला. तरीही, विसापूर किल्ला लोहगडापेक्षा खूप उंचावर बांधला गेला आहे आणि किल्ल्यावरचा प्रवास हा एखाद्या साहसापेक्षा कमी नाही. विसापूर किल्ल्याचा इतिहास मराठा साम्राज्याच्या महानतेशी घट्ट जोडलेला आहे. येथे दरवर्षी पर्यटक आणि ऐतिहासिक आणि स्थापत्य तज्ञांची गर्दी असते.  लोहगड आणि विसापूर किल्ल्यांचा इतिहास गुंफ...

  एक परिचय :- भारत ही एक गूढ भूमी आहे. ज्याच्या लेडस्केपमध्ये अनेक प्राचीन सुंदर मंदिरे आहेत. अनेक मंदिरे त्यांच्या धाडसाच्या आणि धैर्याच्या कथा सांगतात. रायरेश्वर मंदिर छत्रपती शिवाजी महाराज आणि त्यांनी घेतलेल्या स्वराज्य स्थापनेची शपथ साक्ष्य देत अजून उभे आहे. उंची : 4589 फूट ट्रेकिंगसाठी लागणारा वेळ  : 1 तास भोर नावाच्या निसर्गरम्य ठिकाणी आहे. भोर पुण्यापासून फक्त 80-90 किमी अंतरावर आहे आणि ते पर्वत आणि आजूबाजूच्या हिरवाईसाठी ओळखले जाते.

 

 

 

 

  Kenjalgad raireshwar,wai